Intelligentie

De beste gewoontes voor meer emotionele intelligentie

Zymarl A. Fernandez
Door Zymarl A. Fernandez, MPsy in psychologie, geregistreerd psychometrist
Gepubliceerd op 27 jun 2024
Voorbeelden van activiteiten die je emotionele intelligentie vergroten

Illustratie van © Cognitivus

Uitgelichte artikelen
Intelligentie
EQ of IQ: wat is belangrijker?
Door Kristina Nikolaeva
Intelligentie
Hoe verbeter je je tegenslagquotiënt (AQ)?
Door Lisa Szymanski

In 1990 introduceerden Peter Salovey en John Mayer een concept dat onze kijk op hoe mensen met elkaar omgaan ingrijpend veranderde: emotionele intelligentie. 

Ze omschreven emotionele intelligentie als het vermogen om je eigen gevoelens en die van anderen te herkennen, te begrijpen en ermee om te gaan. Zo kun je betere keuzes maken en je leven een positieve richting geven. 

Dit concept raakt aan de kern van hoe je contact maakt met anderen, je gedachten deelt en omgaat met de lastige uitdagingen die op je pad komen.

Emotionele intelligentie vormt de basis van hoe je alles ervaart. Ze speelt een rol in elk gesprek dat je voert, elke beslissing die je neemt en elke relatie die je opbouwt. Of je nu thuis bent of op je werk, de invloed ervan is enorm.

De inzichten van Salovey en Mayer maken duidelijk hoe belangrijk emotionele intelligentie is om jezelf beter te begrijpen, je relaties te verdiepen en verder te komen in het leven.

Een paar gewoontes kunnen een groot verschil maken voor je emotionele intelligentie, ook wel emotioneel quotiënt of EQ genoemd. Door ze een plek te geven in je dagelijks leven, kun je beter leren omgaan met emoties. We nemen ze met je door.

Zelfbewustzijn 

Begrijpen welke invloed je gedrag heeft op jezelf en op de mensen om je heen is een belangrijke vaardigheid. Daar draait zelfbewustzijn om, een essentieel onderdeel van emotionele intelligentie. 

Onderzoek van dr. Tasha Eurich laat zien hoe veelzijdig zelfbewustzijn is. Het gaat niet alleen om naar binnen te kijken, maar ook om jezelf door de ogen van een ander te zien.

Dr. Eurich onderscheidt twee belangrijke onderdelen van zelfbewustzijn: een intern deel, waarbij je je eigen emoties herkent en erkent, en een extern deel, waarbij je begrijpt hoe anderen jou zien.

Een balans vinden tussen hoe je jezelf ziet en hoe anderen je zien, klinkt misschien eenvoudig. In werkelijkheid is die balans zeldzaam en heeft hij grote invloed op hoe goed het gaat in je leven en je relaties.

Voorbeeld
Neem Alex, een projectmanager die een project leidt waarbij de druk hoog is. In het begin spoort Alex het team flink aan om de krappe deadlines te halen, vanuit het idee dat dit de beste weg naar succes is. Maar het team raakt overbelast en de motivatie neemt af. Alex beseft dat er iets moet veranderen, staat stil bij de eigen zorgen over de deadlines en besluit het team te vragen hoe het de manier van leidinggeven ervaart.

Als blijkt dat het team veel druk en stress ervaart, stelt Alex realistischere deadlines en moedigt open communicatie aan. Deze verandering komt voort uit een balans tussen intern zelfbewustzijn (de eigen zorgen erkennen) en extern zelfbewustzijn (begrijpen hoe het team de situatie ervaart). Zo wordt Alex een meer empathische leidinggevende. Het team raakt gemotiveerder en productiever. Dat laat zien hoeveel zelfbewustzijn kan betekenen voor beter leiderschap en betere samenwerking.

Zelfregulatie

Een belangrijke les voor ons allemaal is dat we leren omgaan met onze emoties, vooral bij stress en uitdagingen. Waarom? Omdat we zo voorkomen dat tijdelijke emoties onze beslissingen bepalen.

Meer grip krijgen op je emoties begint met herkennen wat je heftige reacties in lastige situaties precies uitlokt. Als je weet wat je emotionele triggers zijn, kun je je gevoelens beter plaatsen. Dat geeft je de ruimte om bewust te kiezen hoe je wilt reageren, in plaats van je door een impuls te laten leiden.

Eenvoudige strategieën kunnen verrassend goed helpen bij stress. Even diep ademhalen, een kort wandelingetje maken of met een collega praten kan je de rust geven die je nodig hebt om een situatie met een helder hoofd en meer kalmte aan te pakken.

Ook anders naar fouten kijken kan veel verschil maken. Als je fouten ziet als kansen om te leren in plaats van als mislukkingen, bieden moeilijke momenten kansen om persoonlijk en op je werk te groeien. Deze mate van veerkracht wordt gemeten met het tegenslagquotiënt.

Voorbeeld
Mary kreeg op haar werk plotseling een deadline opgelegd, wat stress en frustratie opriep. In plaats van in paniek te raken, herkende Jamie de aanleiding en maakte ze een korte wandeling om haar hoofd leeg te maken. Door die pauze kon Mary de taak rustiger en stap voor stap aanpakken.

Toen er later iets tegenzat, zag Mary dat als een kans om te leren in plaats van als een mislukking. Ze onderzocht wat er was misgegaan om problemen in de toekomst te voorkomen. Mary laat zien hoe je meer grip op je emoties krijgt door je triggers te herkennen, pauzes te nemen en anders naar fouten te kijken. Zo kunnen uitdagingen kansen worden om te groeien.

Deze aanpak helpt je niet alleen door moeilijke periodes heen. Hij helpt je ook om toekomstige uitdagingen bewuster en met minder spanning tegemoet te treden.

Actief luisteren 

De kunst van actief luisteren is een essentieel onderdeel van emotionele intelligentie. Deze vaardigheid gaat verder dan alleen horen wat iemand zegt. Het vraagt dat je echt oog hebt voor de persoon achter de woorden en begrijpt wat diegene denkt, voelt en zonder woorden probeert over te brengen. 

Als je luistert om de ander te begrijpen, in plaats van alleen te wachten tot je zelf aan de beurt bent, leg je de basis voor oprecht contact en wederzijds respect. Deze manier van luisteren kan relaties veranderen en een sfeer scheppen waarin begrip en empathie groeien.

Vergeet niet dat actief luisteren ook betekent dat je let op non-verbale signalen, zoals lichaamstaal, stemgebruik en subtiele aanwijzingen die vaak veel meer zeggen dan woorden alleen. Met die aandacht laat je zien dat je niet alleen de boodschap belangrijk vindt, maar ook de persoon die haar met je deelt.

Voorbeeld
Tijdens de lunch ontmoet je een vriend die zichtbaar van streek is na een recente afwijzing bij een sollicitatie. In plaats van meteen oplossingen aan te dragen of een vergelijkbare ervaring van jezelf te delen, geef je je volle aandacht. Je hoort de frustratie in de stem van je vriend, ziet de teleurstelling in diens ogen en merkt hoe je vriend verslagen vooroverzakt. Terwijl je luistert, knik je begripvol. Op passende momenten zeg je "Ik snap het" of "Dat klinkt heel moeilijk", en je houdt oogcontact om je betrokkenheid te laten zien.

Als je vriend is uitgepraat, vat je de belangrijkste punten rustig in je eigen woorden samen: "Het klinkt alsof je hier veel tijd en energie in hebt gestoken. Dan is het heel ontmoedigend als het niet lukt." Zo ga je na of je de gevoelens en de situatie goed hebt begrepen. Daarmee oefen je in actief luisteren: je hebt niet alleen aandacht voor wat je vriend vertelt, maar erkent ook de gevoelens die daarbij horen. Zo bied je het respect en de empathie die je vriend op dat moment nodig heeft.

Uit ervaring weet ik hoe belangrijk het is om emoties te onderscheiden van de feiten. Je emoties mogen er zijn, maar kunnen soms je oordeel vertroebelen. Daardoor neem je misschien beslissingen op basis van je gevoel in plaats van wat de situatie objectief gezien vraagt. Door dit onderscheid te herkennen, kun je de invloed van emoties op je oordeel beperken en eerlijke, goed onderbouwde beslissingen nemen. Juist die balans tussen begrip voor emoties en een objectieve blik maakt actief luisteren tot een hoeksteen van emotionele intelligentie.

Sterke relaties opbouwen

Het vermogen om sterke relaties op te bouwen en te onderhouden is een veelvoorkomend teken van een hoge emotionele intelligentie. Sterke relaties vragen om een diepere band dan oppervlakkig contact.

Daarbij spelen zowel begrip als empathie een rol.

Anderen begrijpen betekent dat je situaties vanuit hun perspectief probeert te bekijken, meevoelt met wat zij voelen en echt doorgrondt wat hen beweegt. Het is bijna een kunst. Dit diepgaande begrip houdt relaties sterk en helpt conflicten op te lossen wanneer die ontstaan.

put yourself in someone’s shoes to show emotational intelligence
Het perspectief van anderen begrijpen kan je helpen sterkere relaties op te bouwen / Illustratie door © Cognitivus

Empathie, een essentieel onderdeel van emotionele intelligentie, geeft meer diepgang en betekenis aan je gesprekken en de tijd die je samen doorbrengt. Het gaat verder dan alleen knikken wanneer iemand gevoelens deelt. Je leeft je echt in, maakt contact en reageert op wat de ander doormaakt. Na het luisteren zet je je sociale vaardigheden in. Die vormen de bouwstenen voor sterkere relaties op basis van empathie.

Voorbeeld
Stel je voor dat je een buurtbijeenkomst bijwoont waar de spanningen hoog oplopen door recente beleidswijzigingen. In plaats van de discussie verder op scherp te zetten, richt je je op het versterken van de onderlinge band. Je luistert aandachtig naar een plaatselijke winkelier die zich zorgen maakt over de gevolgen voor zijn zaak. Je laat merken dat je hem hoort door zijn zorgen te verwoorden: “Het klinkt alsof deze veranderingen je behoorlijk zorgen baren.”

Vervolgens zet je je sociale vaardigheden in om het gesprek respectvol en constructief te houden. Je stelt vragen om meer duidelijkheid te krijgen en moedigt anderen aan hun kijk op de situatie te delen. Zo zorg je voor een rustige sfeer waarin iedereen zich welkom voelt.

Deze aanpak vermindert niet alleen de spanning, maar vergroot ook het onderlinge begrip en de saamhorigheid in de buurt. Het laat zien hoe krachtig empathie en respect zijn bij het opbouwen van sterke relaties.

Blijven groeien

Blijven groeien betekent dat je elk gesprek, elk obstakel en elke uitdaging ziet als een kans om te groeien en meer inzicht te krijgen.

Als je al goed aanvoelt wat er in je omgaat, is groeien niet alleen een doel: het bepaalt hoe je in het leven staat. Je vindt manieren om met je dagelijkse keuzes en handelingen stap voor stap dichter te komen bij wie je wilt zijn. Met die instelling worden zelfs de kleinste momenten kansen om te leren en sterker te worden.

Een van de moeilijkste, maar ook meest waardevolle stappen in dit proces is ontdekken hoe je met kritiek omgaat. Schiet niet meteen in de verdediging, maar probeer open te luisteren. Zo kun je kritiek gebruiken om jezelf te verbeteren. Het gaat erom de bruikbare punten uit feedback te halen en die in te zetten om te groeien. Openstaan voor kritiek vraagt om kracht en veerkracht. Het laat zien dat je echt het beste uit jezelf wilt halen.

Mensen met een hoge emotionele intelligentie blijven nieuwsgierig. Ze willen steeds meer weten en zich verder ontwikkelen. Dat doen ze bijvoorbeeld door nieuwe boeken te lezen, workshops te volgen die hen aan het denken zetten of advies te vragen aan een mentor.

Voorbeeld
Jane, een projectmanager, kreeg van een klant kritiek op het softwareontwerp van haar team. In plaats van in de verdediging te schieten, zag ze dit als een kans om te leren. Ze plande een feedbackgesprek met de klant, noteerde zorgvuldig diens zorgen en besprak die daarna met haar team.

Jane en haar team gebruikten de feedback om de gebruikersinterface en de prestaties van de software te verbeteren. De aangepaste versie viel in de smaak en zorgde voor een tevredenere klant. Daarmee liet Jane zien dat ze bewust werkte aan haar groei en emotionele intelligentie.

Met deze aanpak liet Jane zien hoe je kritiek kunt gebruiken om je persoonlijk en professioneel te ontwikkelen. Zo kan een groeimindset uitdagingen omzetten in kansen om te verbeteren en tegelijk je vermogen om met tegenslag om te gaan versterken.

Groeien in emotionele intelligentie betekent uiteindelijk dat je blijft leren van het leven. Je ziet elke ervaring als een les en een kans om te leren, te groeien en tot je recht te komen in alles wat je doet.

Mindfulness

Mindfulness betekent leven in het moment. Het is een eenvoudige, maar krachtige manier om aandacht te hebben voor het hier en nu, zonder te oordelen over wat je denkt of voelt. Zo kun je je gedachten en emoties opmerken terwijl ze opkomen en weer verdwijnen, en krijg je er een helderder beeld van.

Mindfulness en een hoge emotionele intelligentie hangen nauw met elkaar samen. Uit onderzoek blijkt zelfs dat je emotionele intelligentie toeneemt als je mindfulness beoefent. 

Mindfulness draait niet alleen om mediteren of rustig in je eentje zitten, al zijn dat fijne manieren om te oefenen. Het gaat er ook om dat je met je volle aandacht bij kleine momenten bent. Denk aan diep ademhalen voordat je een vergadering ingaat of bewust de smaken van je eten proeven.

Voorbeeld
Tom, een salesmanager, voelde zich vaak overweldigd als hij een belangrijke presentatie moest geven. Om beter met zijn stress om te gaan, begon hij met mindfulness. Voor een belangrijke afspraak met potentiële klanten nam Tom vijf minuten de tijd om rustig en diep adem te halen, in plaats van heen en weer te lopen of eindeloos te oefenen. Hij richtte zijn aandacht helemaal op zijn ademhaling, voelde elke in- en uitademing en liet zijn gedachten zonder oordeel voorbijgaan.

Deze eenvoudige mindfulnessoefening hielp hem zijn hoofd leeg te maken en zijn spanning te verminderen. Toen de afspraak begon, voelde Tom zich rustiger en meer aanwezig. Door zijn verbeterde concentratie en kalmte kon hij niet alleen een betere presentatie geven, maar ook de sfeer beter aanvoelen en beter inspelen op de reacties en emoties van de klanten.

Door in je dagelijkse routine ruimte te maken voor dit soort aandachtige momenten, kun je je emotionele intelligentie versterken. Zo kan je leven geleidelijk op allerlei manieren rijker worden en meer voldoening geven.

Zelfreflectie

Bij mindfulness draait het om zonder oordeel in het moment te leven. Zelfreflectie vraagt om een andere manier van naar binnen kijken. Je neemt wat afstand om bewust stil te staan bij je gevoelens en je gedrag. Daardoor krijg je een breder beeld van wat er in je omgaat. Het gaat niet om harde zelfkritiek, maar om beter te begrijpen wat de kern van je ervaringen is.

Zelfreflectie is ook belangrijk om negatieve zelfspraak aan te pakken: die automatische gedachten die vaak worden gekleurd door pessimisme en zelftwijfel. Door regelmatig bij je gedachten stil te staan, vooral na emotioneel beladen gebeurtenissen, kun je onrealistische of schadelijke denkpatronen leren herkennen. Zodra je ze herkent, kun je er bewust aan werken om deze negatieve gedachten te vervangen door positievere, opbouwende gedachten. Zo versterk je je emotionele veerkracht.

A woman sitting by a lake reflecting in a mirror, symbolizing self-reflection for emotional growth
Zelfreflectie kan je helpen beter met je emoties om te gaan / Illustratie door © Cognitivus

Neem eens de tijd om stil te staan bij vragen als: "Wat dacht ik tijdens dat lastige gesprek?" of "Waarom werd ik zo blij van dat gesprek met een vriend?" Door zo naar binnen te kijken, kun je emotionele patronen en reacties ontdekken die je eerder misschien niet opmerkte, zoals de neiging om negatief tegen jezelf te praten.

Deze inzichten kunnen veel veranderen. Ze helpen je inschatten hoe je je in toekomstige situaties zou kunnen voelen of hoe je zou kunnen reageren. Daardoor kun je bewuster met je reacties omgaan. Met deze aanpak onderdruk je je emoties niet, maar probeer je ze beter te begrijpen. Dat zorgt voor meer emotioneel evenwicht en grip op je gevoelens. Zo helpt zelfreflectie je om je emotionele intelligentie verder te ontwikkelen.

Voorbeeld
Lisa, een leidinggevende, raakte tijdens teamvergaderingen vaak gefrustreerd als discussies verhit werden. Toen ze na een bijzonder felle vergadering nadacht over haar reacties, besefte ze waar haar frustratie vandaan kwam. Ze had het gevoel dat haar bijdragen werden genegeerd en dacht steeds dat haar team haar niet waardeerde. Die negatieve gedachten over zichzelf herkennen was een belangrijke stap.

Met dat inzicht besloot Lisa het anders aan te pakken. Tijdens de volgende vergadering zorgde ze ervoor dat ze haar ideeën duidelijk verwoordde en actief naar haar collega’s luisterde. Ook werkte ze eraan om haar negatieve gedachten te vervangen door positieve uitspraken over haar waarde en bijdrage aan het team. Ze liet merken dat ze de suggesties van anderen waardeerde voordat ze haar eigen ideeën toevoegde. Zo hielp ze een sfeer te creëren waarin iedereen zich gehoord voelde.

Door deze veranderingen nam niet alleen haar frustratie af, maar verbeterden ook de samenwerking binnen het team en haar gevoel van eigenwaarde.

Om feedback vragen

Om feedback vragen is alsof je in een spiegel kijkt die kanten van jezelf laat zien die je zelf misschien niet opmerkt.

Het voelt misschien niet altijd prettig, maar openstaan voor feedback, positief of niet, is essentieel voor je persoonlijke en professionele groei. Het is ook een manier om je emotionele intelligentie te ontwikkelen.

Door feedback een vast onderdeel te maken van je dagelijkse contact met anderen, op basis van wederzijds vertrouwen en respect, kun je verder groeien. Doordat je zo je sociale intelligentie versterkt, worden ook je relaties hechter en betekenisvoller.

Voorbeeld
Maria en Alex, die vijf jaar getrouwd waren, botsten vaak over kleine dingen. Na een felle ruzie over huishoudelijke taken besloten ze elkaar openlijk feedback te geven. Alex vertelde dat Maria’s toon soms hard op hem overkwam, waardoor hij in de verdediging schoot. Maria was zich daar niet van bewust en was blij dat hij het vertelde.

Op haar beurt gaf Maria aan dat Alex gesprekken over problemen vaak uit de weg ging, totdat ze uit de hand liepen. Alex herkende dit en sprak af om problemen voortaan eerder aan te kaarten.

Door op deze nieuwe manier met feedback om te gaan, leerden ze beter communiceren en groeiden hun wederzijdse vertrouwen en respect. Door zich kwetsbaar op te stellen en open te staan voor opbouwende kritiek, ontwikkelden ze hun emotionele intelligentie en versterkten ze hun relatie.

Je kwetsbaar durven opstellen is essentieel. Besef dat dit geen zwakte is, maar juist een krachtig middel om als persoon te groeien.

Flexibiliteit

Emotioneel intelligente mensen verstaan de kunst om zich aan veranderingen aan te passen en met onzekerheid om te gaan zonder in paniek te raken. Dat is waar flexibiliteit om draait. 

Flexibiliteit betekent dat je bereid bent je plannen op het moment zelf aan te passen en een probleem vanuit verschillende invalshoeken te bekijken. Met die houding blijf je rustig en in balans, ook als er onverwachte moeilijkheden opduiken. Zo kun je beslissingen nemen zonder bang te zijn voor het onbekende of te veel vast te houden aan vertrouwde werkwijzen.

Voorbeeld
Stel je voor: je gaat een belangrijke presentatie geven aan de belanghebbenden van je bedrijf. Alles staat klaar, maar op de ochtend zelf ontdek je dat een essentieel onderdeel van je presentatieapparatuur niet werkt. Wat doe je?

In plaats van in paniek te raken, bedenk je hoe je je kunt aanpassen. Kun je je verhaal verduidelijken met een whiteboard en stiften, zodat de bijeenkomst meteen interactiever wordt? Of kun je het technische probleem met wat humor aan je publiek uitleggen om de sfeer te ontspannen?

Door je plannen ter plekke aan te passen en flexibel met de situatie om te gaan, red je niet alleen je presentatie, maar versterk je ook je reputatie.

Door het onbekende met nieuwsgierigheid in plaats van angst tegemoet te treden, kun je een positieve invloed hebben op je dagelijkse stemming en op de manier waarop je anderen begeleidt.

Motivatie

Motivatie wordt vaak gezien als datgene wat je ’s ochtends uit bed krijgt, je door moeilijke tijden heen helpt en je na een tegenslag weer op de been brengt. Maar het gaat om meer dan alleen de wil om dingen gedaan te krijgen. Motivatie hangt nauw samen met je emotionele zelfbewustzijn, vooral met het begrijpen van de diepere redenen achter wat je doet. 

Kortom, het gaat erom dat je jezelf afvraagt: Wat vind ik echt belangrijk? Wat wil ik bereiken in mijn leven? 

Om gemotiveerd te blijven, is het belangrijk dat je dagelijkse bezigheden aansluiten bij wat je op de lange termijn wilt bereiken. Laat je leiden door de waarden die voor jou het belangrijkst zijn, in goede én moeilijke tijden.

Als je doelen stelt die echt passen bij je persoonlijke overtuigingen en ambities, is de kans groter dat je uitdagingen overwint en obstakels ombuigt tot kansen om te leren en te groeien.

Gemotiveerd blijven vraagt blijvende aandacht. Sta regelmatig stil bij wat je hebt bereikt, vier al je successen, groot en klein, en houd je langetermijndoelen voor ogen.

Voorbeeld
Stel je voor: je hebt een goedbetaalde baan die niet past bij je passies of waarden. Op een dag biedt een vriend je de kans om bij een start-up te komen werken die veel beter aansluit bij je interesses. Je zou dan wel flink minder verdienen. Vraag jezelf af:

- Welke waarden en levensdoelen zijn in deze situatie echt belangrijk voor mij?
- Zou de voldoening van werk doen waar ik van hou voor mij zwaarder wegen dan de financiële zekerheid die ik nu heb?


Sta stil bij hoe deze beslissing aansluit bij je doelen voor de toekomst. Als je motivatie sterk samenhangt met persoonlijke voldoening en het bereiken van langetermijndoelen, kun je dit zien als een kans om je loopbaan weer in lijn te brengen met je waarden. Dat kan leiden tot meer werkplezier en persoonlijke groei, ook als het in het begin uitdagingen met zich meebrengt.

Anderen aanmoedigen

Wie vindt het niet fijn om een beetje erkenning te krijgen? Door bewust de sterke kanten van anderen te benoemen, opbouwende feedback te geven en hun successen te vieren, kun je je relaties een nieuwe impuls geven, zowel op het werk als privé. 

Goede contacten, zowel privé als op het werk, beginnen met de bereidheid om relaties op te bouwen waarin je elkaar steunt. Die steun is er niet alleen af en toe: iedereen voelt zich gewaardeerd en krijgt de ruimte om het beste uit zichzelf te halen. 

Dit is een krachtige gewoonte die een positieve wisselwerking op gang brengt. Ze bevordert wederzijds respect en waardering en zorgt voor een prettigere sfeer.

Voorbeeld
Stel dat je merkt dat een collega zich extra inzet voor een project. In plaats van dat harde werk onopgemerkt te laten, neem je even de tijd om er aandacht aan te besteden. Je kunt naar je collega toe gaan en je waardering uitspreken voor die inzet. Benoem daarbij concreet welke aspecten van het werk indruk op je hebben gemaakt.

Optimisme

Blijf je gezicht altijd naar de zon richten, dan vallen de schaduwen achter je.
Walt Whitman

Walt Whitman verwoordde hier prachtig wat optimisme is.

Optimisme betekent hoop houden en kansen zien in moeilijke omstandigheden. Deze positieve kijk is onmisbaar om goed om te gaan met de ups en downs van het leven. Optimisten zoeken in elke situatie naar de best mogelijke uitkomst en zien obstakels als kansen om persoonlijk te groeien. Ze richten zich op oplossingen, spreken zichzelf positief toe om mentaal sterker te staan en gaan doeltreffend om met persoonlijke uitdagingen.

Smiling person under a colorful umbrella in a storm, representing optimism during challenging times
Onderzoek laat zien dat optimistische mensen vaak een hogere emotionele intelligentie hebben / Illustratie van © Cognitivus

Met deze gewoonte bied je ook anderen steun en moed. Zo werkt je optimisme aanstekelijk en hebben anderen er in moeilijke tijden ook iets aan. 

Onderzoek onderbouwt het belang van deze gewoonte voor emotionele intelligentie. Een onderzoek onder 300 studenten liet een sterk positief verband zien tussen hun mate van optimisme en hun emotionele intelligentie. De conclusie was dat een optimistische kijk je kan helpen je emotionele intelligentie te vergroten.

Sociaal bewustzijn

Sociaal bewustzijn is een andere gewoonte die je kan helpen je emotionele intelligentie te vergroten, doordat je een diepere band met anderen opbouwt. Het is een van de belangrijkste onderdelen van sociale intelligentie.

Het gaat verder dan actief luisteren, dat we eerder hebben besproken. Het omvat ook een breder begrip van wat er speelt in je omgeving en tussen mensen. 

Het draait om aandacht voor de onderliggende emoties en verhoudingen in allerlei sociale situaties. Die kunnen sterk afwijken van wat er hardop wordt gezegd. Door hier gevoelig voor te zijn, kun je beter omgaan met ingewikkelde sociale situaties en beter inspelen op de behoeften en zorgen van anderen, vaak al voordat ze die uitspreken.

Voorbeeld
Stel dat je in een teamoverleg zit waarin een collega het eens lijkt te zijn met een voorgesteld plan. Toch vertellen haar gekruiste armen, het weinige oogcontact en haar aarzelende toon een ander verhaal. Doordat je deze subtiele signalen opmerkt, besef je dat er misschien onuitgesproken bezwaren of zorgen zijn. In plaats van door te gaan zonder daarbij stil te staan, kun je even pauzeren en vragen of iemand nog opmerkingen of vragen heeft. Zo laat je zien dat je het belangrijk vindt dat iedereen echt achter het plan staat en dat je oog hebt voor de sfeer in de groep.

Dankbaarheid oefenen

De laatste gewoonte om je emotionele intelligentie te vergroten is dankbaarheid een plek geven in je dagelijkse routine. Het is een eenvoudige maar krachtige manier om anders naar je leven te kijken. In plaats van stil te blijven staan bij wat je mist, ga je waarderen wat je al hebt. Je oefent door in elk moment het goede te herkennen en je dankbaarheid te uiten voor zowel grote prestaties als kleine geluksmomenten.

Voor het slapengaan stilstaan bij de hoogtepunten van je dag of bij de dingen waarvoor je dankbaar bent, kan een rustgevend ritueel worden dat je stemming en je algehele welzijn verbetert.

Voorbeeld
Neem elke dag even de tijd om in een dagboek op te schrijven waarvoor je dankbaar bent. Dat kan je ogen openen voor de vele positieve ervaringen in je leven. Als je je dankbaarheid aan anderen laat blijken, met een eenvoudig "dank je wel" of een vriendelijk gebaar, geeft dat je niet alleen een goed gevoel, maar versterkt het ook jullie band.

Door dankbaarheid een plek in je leven te geven, ontdek je de schoonheid van alledaagse momenten en hoe waardevol het is om je dank uit te spreken. Dat geldt voor de kleine genoegens die je leven verrijken én voor de grote mijlpalen die het veranderen.

Bronnen

Meer artikelen

Bekijk alles →